3 DECEMBER DAY FOR THE DISABLED

3 ARALIKTA DEĞİL HERGÜN…

Her 3 Aralık günü devlet büyüklerimizden engelli vatandaşlarımızla ilgili nutuklar dinliyoruz. Sonraki gün kaldığımız yerden yaşamımıza devam ediyoruz.

2002 yılında TÜBİTAK’ın Türkiye Özürlüler Araştırması 2002 İkincil Analizinde engellilerin durumlarını “sosyal felaket” kavramıyla özetlemektedir. Bu raporda; Eğitim düzeyleri çok düşüktür ve fakirlik çok yaygındır. Birçoğu toplumdan soyutlanmış durumdadırlar, en fazla yararlanabildikleri sağlık hizmetlerinden bile büyük bir bölümünün yararlanamadığı tespit edilmiştir. 18 yılda değişen çok bir şey olmamıştır. Zengin ile yoksul arasındaki uçurum daha da açılmıştır.

TÖS’ÜN KONUYA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİ

TÖS devletin engelli yurttaşlara ve engelli yurttaşa hizmet sunan başta eğitimcilerin ile engelli yurttaşla birlikte yaşayan yurttaşa nasıl yardımcı olması gerektiği konuda görüş ve önerilerini  sunmuştur. 

1. Devlet, özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetinden yararlanan bireyin eğitim giderini karşılamaktadır. Özel eğitime ihtiyacı olan bireyin ailesine vergi indirimi sağlamaktadır. Bununla birlikte:

Ücretsiz olarak tüm sağlık hizmetlerinden yararlanması,

Devlet özel eğitime ihtiyacı olan bireyin ailesine hane halkına göre hesaplama yapıp nakit yardımını terk etmelidir. Her engelli bireye hane halkı gelirine bakmaksızın 1000 TL nakit yardımı yapmalıdır.

2. Özel eğitim alanında çalışan personelin sayı olarak çok yetersizdir. Nitelikli personelin yetiştirilmesi için gerekli planlama yapılmalıdır,

3. Personelin dünyada uygulanan eğitimden haberdar edilmesi ve özlük haklarının yeterli hâlâ getirilmelidir,

4. MEB (Bakanlık/İl/İlçe Millî Eğitim Müdürlüklerinin) resmi ve özel okullarda engelli öğrencileri belirleyememesine buna dayalı olarak veri tabanını oluşturamamaktadır. Buna bağlı olarak il ve ilçe sınırlarında ne kadar bireyin özel eğitim hizmetlerinden yararlanacağını belirleyemediğinden dolayı yeterli bina-personel-kaynak sağlayamamaktadır. Öncelikle veri tabanı oluşturulmalıdır.

5. MEB denetim elemanlarının konu hakkında yeterliyi bilgi ve donanıma sahip olmamaları sistemin işleyişinin belirlenememesine yol açmaktadır. MEB denetim elemanlarını özel eğitim konusunda yeterli eğitimi vermeli ya da yalnızca özel eğitim kurumlarını denetleyecek denetim elemanları istihdam etmelidir.

6. Eğitsel tanılama hizmetini Rehberlik Araştırma Merkezi Müdürlükleri üstlenmiştir. Engelli bireyin ne tür bir eğitimden (kaynaştırma/özel eğitim sınıfı/özel eğitim okulu) yararlanmasına karar vermektedir

7. Eğitsel tanılamada kullanılan ölçme araçlarının bir kısmının güncelliğini yitirmesinden dolayı kullanılması ve bir kısmının da revizyondan (yenileme) geçirilmesi gerekmektedir,

Eğitsel tanılamada “çok puanlı testler” kullanılmalıdır,

8. RAM’da çalışan personelin sayıca yetersizliği ve çalışanların özel eğitim ve eğitsel tanılamada ölçme araçlarının önemli bir yeri vardır. Bu ölçme araçlarının kullanımına ilişkin yeterli sayıda hizmet içi eğitimler düzenlenmelidir,

9. Yerleştirilmesi yapılan bireylerin “izleme” çalışmalarını aralıklı olarak yapabilmesi için gerekli personel istihdam edilmelidir,

10. Özel eğitim sınıfı-yatılı ve gündüzlü okulların sayısı yeterli değildir. Bu sınıf ve okulların sayıları arttırılmalıdır,

11. İlköğretim ve ortaöğretim okulları inşa edilirken engelli öğrencilerin “eğitim hakkı” dikkate alınarak inşa edilmelidir. Bununla birlikte engelliler için yapılan araç-gerecin okul yönetimleri tarafından kullanıma açılmalıdır.

12. Kaynaştırma yoluyla eğitim uygulaması yapılan sınıfların öğrenci sayısının 30’dan az olması sağlanmalıdır,

13. Engelli öğrenciler için sınıf ortamında kullanılacak araç-gerecin yeterli hâlâ getirilmelidir,

Okullarda oluşturulması gereken BEP birimlerinin oluşturulması ve BEP birimine işlevsellik kazandırılmalıdır,

14. Rehber öğretmenlerin “aile eğitimi” ve “aile danışmanlığı” konularında yeterli bilgiye sahip olabilmeleri için gerekli hizmet içi eğitimler düzenlenmelidir,

15. Okulda kaynaştırma eğitiminden yararlanacak öğrenciler için “destek eğitim odası” oluşturulmalıdır,

16.  “Okul yönetimi-öğretmen-veli” kaynaştırma eğitimi uygulamaları hakkında yeterli bilgiye sahip değillerdir. Bunun için gerekli bilgilendirilmeler yapılmalıdır,

17. Sınıf öğretmeninin kaynaştırma eğitiminden yararlanan öğrencisinin engeline ilişkin bilgi sahibi olması sağlanmalı ve öğrencisine uygulayabileceği öğretim yöntem ve tekniklerine ilişkin bilgilendirilmelidir,

18. Kaynaştırma eğitim uygulamasına alınan öğrencinin bulunduğu sınıftaki diğer öğrencilerin velilerinin öğrenciyi istememektedir. Bunun için ailelerin engellilere yönelik seminer-konferans düzenlenmelidir.

                                                          TÖS MERKEZ YÜRÜTME KURULU